Piwonie zielne – gatunki botaniczne. Cz. I. Sekcja Foliolate.

Bez wątpienia odmiany uprawne (kultywary) piwonii zielnych należą do najpiękniejszych roślin ogrodowych. Hodowcy pracują nad nimi już od początków XIX wieku. Bogata kolekcja historycznych odmian piwonii znajduje się m.in. w poznańskim Ogrodzie Botanicznym. Liczy kilkadziesiąt form i jest dobrze opisana.




piwoniowe gospodarstwo ogrodnicze w Bawarii

piwoniowe gospodarstwo ogrodnicze w Bawarii

Skromniejsze, ale niezwykle urokliwe są gatunki botaniczne piwonii zielnych, rodzice licznych odmian uprawnych. Ta linia rozwojowa piwonii obejmuje taksony występujące na obszarze rozciągającym się od Regionu Śródziemnomorskiego po Kaukaz i Zakaukazie oraz w centralnej i wschodniej Azji. Dwa gatunki piwonii zielnych występują w zachodniej części Ameryki Północnej.

Piwonie z obszaru śródziemnomorskiego i południowo-zachodniej części kontynentu północnoamerykańskiego, gdzie panują łagodne i wilgotne zimy oraz suche i gorące lata, najczęściej zasiedlają suche, świetliste lasy lub zbiorowiska roślinności twardolistnej albo stepowej. Piwonie kaukaskie i wschodnioazjatyckie zmagają się z klimatami: umiarkowanym chłodnym, kontynentalnym z umiarkowanie ciepłym, niezbyt wilgotnym latem i mroźnymi zimami, umiarkowanym chłodnym monsunowym z wilgotnym i ciepłym latem oraz suchą i mroźną zimą oraz podzwrotnikowym wilgotnym, z łagodnymi zimami i ciepłymi latami, z przewagą opadów w okresie letnio-jesiennego monsunu. Azjatyckie piwonie występują w nizinnych i górskich, świetlistych lasach iglastych, liściastych i mieszanych, w zbiorowiskach zarośli i roślinności twardolistnej, naskalnej, na górskich murawach po piętra subalpejskie i alpejskie. W Chinach niektóre gatunki można spotkać na wysokości 4000 m n.p.m.

Gatunki botaniczne piwonii zielnych z systematycznego punktu widzenia należą (w zależności od ujęcia) do 2 grup, zwanych sekcjami: Onaepia i Paeon. Ta pierwsza obejmuje północnoamerykańskie taksony: piwonię Browna Paeonia brownii i p. kalifornijską P. californica. Co ciekawe są one bardzo podobne do piwonii krzewiastych, tylko niższe i o zielnych nadziemnych częściach.

Najliczniejsza sekcja Paeon jest dzielona na liczne podsekcje. W tym artykule zostaną zaprezentowane gatunki skupione przez systematyków w sekcji zwanej Foliolate. Wyróżniają je dolne liście pocięte na 9-23 listki.




Paeonia mlokosewitschii

Paeonia mlokosewitschii

Niezwykłe są gatunki skupione w grupie Wittmanniana: m.in. p. Młokosiewicza P. mlokosewitschii (syn. P. daurica subsp. mlokosewitschii, Centralny Kaukaz), p. lagodechijska P. x lagodechiana, p. wielkolistna P. macrophylla (Zachodni Kaukaz) i p. Wittmanna P. wittmanniana (Północno-Zachodni Kaukaz -Abchazja i Południowo-Wschodni Kaukaz – Tałysz, góry Elburz, Zakaukazie, północny Iran).

Paeonia wittmanniana

Paeonia wittmanniana

Grupę Russii (Russoi) tworzą piwonia Cambessedesa P. cambessedesii (Baleary – Majorka, Korsyka), P. russii (P. russoi, Obszar śródziemnomorski, od środkowej Hiszpanii do wysp Morza Jońskiego) i p. korsykańska P. corsica.

Paeonia russoi

Paeonia russoi

Liczne gatunki skupiono w grupie Mascula. Należą do niej m.in. piwonia baraniogłowa P. arietina (południowo-wschodnia Europa – Włochy, Rumunia, Bułgaria, Kreta, Grecja, dawna Jugosławia, oraz Turcja i Azja Mniejsza), p. krymska P. daurica (Krym, północno-zachodni Kaukaz),

Paeonia daurica

Paeonia daurica

p. koralowa P. mascula (Obszar śródziemnomorski do południowo-wschodniej Azji), p. kesrouańska P. kesrouanenesis (Syria, zachodni Liban, południowa Turcja).

Piwonia owalnolistkowa P. obovata prezentuje samodzielnie grupę Obovata,

Paeonia obovata

Paeonia obovata

podobnie jak piwonia Maire’a P. mairei grupę Mairei (środkowe i południowo-zachodnie Chiny), p. Brotera P. broteroi grupę Broteri (Portugalia, środkowa i południowa Hiszpania), P. coriacea grupę Coriacea (Maroko – Środkowy Atlas, południowa Hiszpania – Andaluzja; Korsyka, Sardynia).

Paeonia broteroi

Paeonia broteroi

Do grupy Arietina zaliczono 3 gatunki: P. arietina (południowo-wschodnia Europa – Włochy, Rumunia, Bułgaria, Kreta, Grecja, dawna Jugosławia, Turcja; Azja Mniejsza), P. bakeri i P. rhodia.

Najwięcej odmian uprawnych hodowcy uzyskali wykorzystując jako roślinę mateczną i ojcowską piwonię chińską P. lactiflora z grupy Lactiflora, obejmującej poza tym piwonię himalajską P. emodi (północno-zachodnie Indie, Kaszmir, zachodni Nepal, północny Pakistan, Chiny – południowy Tybet – Gyirong Xian).




Paeonia emodi

Paeonia emodi

Większość wymienionych gatunków piwonii można uprawiać w warunkach klimatycznych Polski. Oczywiście niezbędne jest, poza odpowiednim siedliskiem, także okrywanie w okresie zimowym.

Udostępnij ten wpis:
Ten wpis został opublikowany w kategorii Bez kategorii, Poradniki i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *